Delft
Uit Plaatsinformatie
Delft is een Lijst van Nederlandse plaatsen met voormalige stadsrechten stad en gemeente in Zuid-Holland in Nederland, gelegen aan de Schie, tussen Den Haag en Rotterdam (hoofdbetekenis Rotterdam. Op Inwonertal NL datum telde de gemeente Delft inwonertal NL gemeente 0503 inwoners (bron: CBS).
Delft heeft een historische binnenstad, ontwikkelde zich in de 19e eeuw tot stad industriestad en profileert zich tegenwoordig, met de aanwezigheid van een Technische Universiteit Delft Technische Universiteit en het onderzoeksinstituut Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek TNO, vooral als Delft Kennisstad kennisstad.
Binnen de geschiedenis van Nederland is Delft vooral bekend doordat Willem van Oranje er vanaf 1572 heeft geresideerd en er in 1584 werd vermoord. De Oranjes worden sindsdien traditioneel in Delft bijgezet. De Lijst van bijnamen van steden en dorpen|bijnaam van Delft is de Prinsenstad. De patroonheilige van de stad is Tegenpaus Hippolytus Hippolytus van Rome.
Inhoud |
Geschiedenis
hoofdartikel Geschiedenis van Delft
Delft is ontstaan aan een gegraven waterloop, de 'Delf', en heet daar ook naar; delven betekent graven. Op de verhoogde plaats waar deze 'Delf' de kreekwal van het dichtgeslibde riviertje de Gantel kruiste, was, vermoedelijk sinds de 11e eeuw, een grafelijke vroonhof gevestigd. Delft was mede hierdoor een belangrijk marktcentrum, wat nog te zien is aan de omvang van het centrale marktplein.
Vanaf 1246
Graaf Willem II verleende Delft op 15 april 1246 Stadsrechten stadsrecht. Handel en nijverheid kwamen er tot grote bloei. In 1389 werd de Delfshavensche Schie naar de Nieuwe Maas Maas gegraven, aan welks monding de zeehaven Delfshaven werd gebouwd.
Delft was tot de 17e eeuw een van de grote steden van het graafschap (later provincie) Graafschap Holland Holland. In 1400 had de stad bijvoorbeeld 6.500 inwoners en was zo de derde stad in grootte, na Dordrecht (Nederland)Dordrecht (8.000) en Haarlem (7.000). In 1560 was Amsterdam met 28.000 inwoners uitgegroeid tot de grootste stad, gevolgd door Delft, Leiden en Haarlem, die elk ongeveer 14.000 inwoners hadden.
In 1536 werd een groot deel van Stadsbrand van 1536 (Delft)delft door brand in de as gelegd.
Prins Willem van Oranje resideerde korte tijd in Delft, in het voormalige Sint-Agathaklooster, dat sindsdien Prinsenhof (Delft)Prinsenhof wordt genoemd. Hij werd er op 10 juli 1584 vermoord door Balthasar Gerards. Op het gebied van de drukkunst nam de stad een vooraanstaande plaats in.
In de stad vestigden zich diverse Italiaanse plateelbakkers die een nieuwe stijl introduceerden. Ook de tapijtindustrie kwam tot grote bloei. In de 17e eeuw beleefde Delft door de aanwezigheid van een Kamer van de Vereenigde Oostindische Compagnie VOC en door de fabricage van (Delfts blauw) een nieuwe bloeitijd.
In 1654 werd een groot deel van de stad verwoest door de Delftse donderslag - de ontploffing van een opslagplaats voor buskruit op de plaats waar zich sindsdien de Paardenmarkt bevindt. Op de 'afstand van een kanonskogel' werd een nieuw Kruithuis (Delft)Kruithuis gebouwd, door architect Pieter Post (persoon)Pieter Post. Meerdere kunstschilders waren in de stad actief, zoals Leonard Bramer, Carel Fabritius, Pieter de Hoogh, Gerard Houckgeest, Emanuel de Witte en Johannes Vermeer. Reinier de Graaf en Antonie van Leeuwenhoek kregen internationale aandacht voor hun research.
Vanaf 1672
Vanaf het Nederlandse rampjaar 1672 ging de Delftse economie achteruit. De stad werd overvleugeld door de beide buursteden Den Haag (als bestuurscentrum) en Rotterdam (als havenstad). In Delft bestonden rond 1670 een dertigtal fabrieken, die gedurende korter of langere tijd het plateelbakkersbedrijf hebben uitgeoefend. In 1794 waren er nog tien actief. In de 19e eeuw was er nog maar één plateelbakkerij over: De Porceleyne Fles; dit bedrijf kon als enige blijven bestaan omdat het naast aardewerk ook bakstenen ging produceren.
In 1850 telde de toenmalige gemeente Delft, met een oppervlakte van 5,3 km², 18.642 inwoners.De gebieden Vrijenban en Hof van Delft waren destijds nog geen deel van Delft.
Met de slechting van de stadsmuren in de 19e eeuw en de komst van de trein in 1847 werd Delft weer een aantrekkelijke plek voor nieuwe industrieën zoals de Gist- en Spiritusfabriek (later Gist Brocades, nu onderdeel van Koninklijke DSM NV DSM), Calvé en Delft Instruments. De oprichting van de Koninklijke Academie (tegenwoordig: Technische Universiteit) in 1842 en het onderzoeksinstituut TNO in 1932, zorgden ervoor dat Delft ook een centrum van techniek en wetenschap werd.
Na de Tweede Wereldoorlog
In de jaren na 1960 werd Delft fors uitgebreid, vooral in zuidelijke richting. Daar verrezen achtereenvolgens de hoogbouwwijken Voorhof Poptahof en Voorhof, die nog steeds behoren tot de dichtstbevolkte wijken van West-Europa, en de iets minder ambitieus opgezette Buitenhof. Vanaf de jaren tachtig werd, nog zuidelijker, de Tanthof ontwikkeld; Tanthof-Oost als exponent van de zogenaamde 'nieuwe truttigheid', met het onoverzichtelijke stratenplan dat bij dergelijke wijken hoort; Tanthof-West als iets zakelijker ingerichte eengezinswoningenwijk aan de zogeheten 'Derde-Werelddreef'.
Met deze ontwikkelingen is het centrum van Delft als woonstad opgeschoven van de historische binnenstad naar het aan de andere zijde van de spoorlijn gelegen winkelcentrum In de Hoven.
Op 13 mei 2008 brandde de gehele hoogbouw van de faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft binnen 12 uur af.
Toekomstplannen
Voor de toekomst staat, met de komst van een Spoortunnel Delft spoortunnel, de herinrichting op stapel van de Spoorzone Delft Spoorzone — een gebied aan de westgrens van de binnenstad dat door de aanwezigheid van een spoorviaduct al decennialang als een soort niemandsland geldt. Blikvanger van dit project wordt het nieuwe stadskantoor/spoorwegstation. Naar verwachting wordt de nieuwe spoortunnel in 2013 in gebruik genomen. In 2015 moet het stadskantoor af zijn en de oplevering van de laatste woning van het project staat gepland voor 2020.
Wapen en vlag van Delft
Het wapen (heraldiek)wapen van Delft bestaat uit een zilveren schild met daarin een verticale zwarte balk, vaak afgebeeld met golfjes erin. Deze balk staat voor een gracht ('delft'). Dit eeuwenoude wapen werd in 1816 officieel vastgesteld door de Hoge raad van de Adel.
De gemeentevlag bestaat uit 3 horizontale banen, waarvan de binnenste zwart is en de buitenste wit. De vlag werd pas in 1996 officieel vastgesteld door de gemeenteraad maar werd al eeuwen geleden gebruikt, bijvoorbeeld op de Delftse schepen van de VOC.
Delft is de hoofdplaats van het Waterschap hoogheemraadschap Hoogheemraadschap van Delfland Delfland. De gemeente maakt deel uit van het kaderwetgebied Stadsgewest Haaglanden Haaglanden.
Demografie
Bevolkingsopbouw
Aan de Delftse bevolkingsopbouw valt vooral het aandeel van mannen tussen de 20 en de 30 op. In 2002 was dit aandeel ongeveer 100% hoger dan het Nederlands gemiddelde. Het aandeel van vrouwen in dezelfde leeftijdscategorie was ongeveer 25% hoger dan het landelijk gemiddelde. Oorzaak van deze verschillen is ongetwijfeld de aanwezigheid van een universiteit die voornamelijk studies aanbiedt die traditioneel populair zijn onder mannen.
Bestuurlijke indeling
Wijken
|
Delft is verdeeld in 13 wijken:
BezienswaardighedenMonumentale gebouwen
Kerken en andere religieuze bouwwerken
Zie ook kerken in Delft voor een overzicht van alle kerken HofjesEr zijn in Delft vier hofjes over van de zeven die de stad ooit rijk was. Dit zijn het hofje van Gratie, hofje van Pauw, het Klaeuwshofje, het Hofje van Almonde. Daarnaast zijn er ook moderne hofjes zoals het Huigh de Groothof. Overige bezienswaardigheden
CultuurDelft kent door haar status als studentenstad en historische stad een keur aan culturele evenementen en gelegenheden. Een recente ontwikkeling in het uiterlijk van Delft is de voltooiing in maart 2005 van de herinrichting van het Zuidpoort gebied aan de zuidkant van de binnenstad, dat met de aanwezigheid van theater, megabioscoop en biblio/media/artotheek het cultuurcentrum van Delft wordt genoemd. Delfts blauwHet aardewerk van Delft het Delfts blauw is erg bekend. Het is nu vooral nog te zien bij De Porceleyne Fles.
MediaDe voormalige Delftsche Courant was onderdeel van de Haagsche Courant en is na een fusie met het Algemeen Dagblad in 2005 opgegaan in 'AD Haagsche Courant'. De editie van die krant die afhankelijk van het abonnement 's ochtends of 's middags in Delft wordt verspreid, bevat dagelijks enkele kolommen met Delfts nieuws. Delft kent meerdere gratis kranten. De Delftse Post wordt twee keer per week bezorgd. Delft op Zondag wordt elke zondag rondgebracht. In het verleden werden ook nog wekelijks de De Postiljon Postiljon, de Posthoorn en 'Delft op Donderdag' uitgebracht.
Politiek
Wethouders van Delft in de zittingsperiode 2006-2010:
Er zijn twee treinstations, station Delft en station station Delft-Zuid Delft-Zuid. Besloten is inmiddels, dat het spoorwegviaduct nabij het eerstgenoemde station, in het centrum, zal worden afgebroken en vervangen door een spoortunnel Delft spoortunnel. Het begin van de werkzaamheden aan deze tunnel is gepland in de loop van 2009. Verder rijdt Tramlijn 1 (Den Haag)tramlijn 1 van de HTM Personenvervoer HTM tussen Delft en Den Haag/Scheveningen. Een tweede tramlijn, Tramlijn 19 (Den Haag)lijn 19, is in voorbereiding. Via dit tracé zal Delft worden verbonden met Ypenburg en Leidschendam. Door een noodzakelijk gebleken restauratie van de Bruggen_in_Delft_over_het_Schiekanaal#St._Sebastiaansbrug Sebastiaansbrug heeft dit project ernstige vertraging opgelopen. Over water is Delft te bereiken via het kanaal de Delftsche Schie. Er zijn Bruggen in Delft over het Schiekanaal acht bruggen om het kanaal over te steken. De Kolenhaven in het noorden van Delft wordt door DSM gebruikt. Langs de Schieoevers wordt jaarlijks ongeveer 1 miljoen m³ zand overgeslagen op vrachtschepen. Op 6 januari 2007 begon in Delft een proef waarbij op zaterdagen tussen 11.00 en 18.00 uur gratis gebruik gemaakt kan worden van bussen en trams. De proef duurde een jaar. Het doel om meer bezoekers in de binnenstad te krijgen en daarmee de economie van de binnenstad te versterken werd niet gehaald. Bekende DelftenarenSjabloon:Zieartikel Lijst van Delftenaren Partnersteden
|