Den Haag

Uit Plaatsinformatie

Den Haagof 's-Gravenhageis met inwonertal NL gemeente 0518 inwoners inwonertal NL datum, bron: CBS) de derde stad van Nederland.

Den Haag is de hoofdstad van de provincie Zuid-Holland. De Nederlandse regering en het parlement zijn in de stad gevestigd, en het is de residentie van het Koninklijk Huis (Nederland) koninklijk huis Den Haag is dit pas weer sinds 1980; Koning Juliana had haar residentie in Baarn op Paleis Soestdijk. Al is Den Haag niet de hoofdstad van Nederland, het vervult voor een belangrijk deel de rol die meestal aan een hoofdstad voorbehouden is. De naam van de stad is ook verbonden aan nationale en internationale rechtscolleges, zoals de Hoge Raad der Nederlanden Hoge Raad; Den Haag is een centrum voor de Internationaal recht internationale rechtspraak en vredespolitiek. Den Haag is naast New York, Genève en Wenen een belangrijke Verenigde Naties VN-stad

Naam

Vanouds werd de plaats Die Haghe of Den Hag(h)e genoemd, waarschijnlijk naar "haghada", een oud woord voor "beek". Door Den Haag stroomt nog altijd de Haagse Beek. Vanaf het begin van de zeventiende eeuw gebruikte het stadsbestuur officieel de naam 's-Gravenhage, die deftiger klinkt en een samentrekking is van 'des Graven ha(a)ge' (waarschijnlijk werd het toen al opgevat als: de Haag (=bos) van de Graaf (van Holland)).

Sinds 1990 gebruikt de gemeente consequent de naam Den Haag in plaats van 's-Gravenhage, mede in verband met de internationalisering van de hofstad, haar huidige status van mondiaal justitieel centrum (met o.a. het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof), en om aan te sluiten bij buitenlandse benamingen als The Hague (Engels), La Haye (Frans), Den Haag (Duits), Haag (Deens), La Haya (Spaans), L'Aia (Italiaans) A Haia (Portugees), Gaaga (Russisch) en Haga (Roemeens).

In 1990 werd een voorstel om de gemeentenaam officieel in Den Haag te veranderen echter afgewezen. Beide namen zijn echter officieel toegestaan. Dit in tegenstelling tot Den Bosch, dat officieel alleen 's-Hertogenbosch (gemeente)'s-Hertogenbosch heet. In paspoorten/identiteitskaarten en officiële stukken van de gemeente staat altijd 's-Gravenhage. De spoorwegen en de ANWB gebruiken echter de kortere naam Den Haag.

'Den Haag' heeft ook een figuurlijke betekenis - de verkleinvorm wordt wel gebruikt voor een 'deftig' aandoende plaats of een die met het Oranjehuis geassocieerd wordt. Zo wordt Arnhem het "Haagje van het Oosten" en Breda wel het Haagje van het Zuiden genoemd (zie Geschiedenis van Breda). Tenslotte wordt 'Den Haag' gebruikt voor de Nederlandse overheid en de politiek in het algemeen, waar soms voor anderen onbegrijpelijke ambtelijke beslissingen worden genomen.

Ook was Den Haag vanouds de plaats waar in de Nederlandse koloniën werkzame Nederlanders hun langdurig verlof plachten door te brengen. Na de onafhankelijkheid van Nederlands-Indië zijn veel Indische Nederlanders in Den Haag gaan wonen, vandaar de bijnaam De Weduwe van Indië.Bekend van het lied van Wieteke van Dort, Den Haag. De weduwe van Indië ben jij.

Stad of dorp?

Hoewel Den Haag in vrijwel alle opzichten een stad was, heeft het vanouds geen stadsrechten gehad. Desondanks kreeg het al in de Middeleeuwen bestuurlijke instellingen die alleen in steden voorkwamen. Maurits van Oranje Prins Maurits had al vergevorderde plannen om van Den Haag een vestingstad te maken, maar de Staten Generaal zagen dit als een aantasting van de onafhankelijkheid van het bestuurscentrum van de zeven provinciën. Den Haag kreeg in 1806 van koning Lodewijk Napoleon en in 1810 van keizer Napoleon Bonaparte de eretitel stad. Dit gaf toen geen bijzondere rechten meer, want het stadsrecht was al in 1798 tijdens de Bataafse Republiek afgeschaft

Lang voor die tijd had Den Haag al bijzondere Privilege (recht) privileges ontvangen, die Den Haag bestuurlijk het karakter van een stad gaven. Het waren echter de overige steden, die voorkwamen dat Den Haag, als zelfstandige stad, zitting kon nemen in het bestuur van het gewest Holland. Ook op andere terreinen had Den Haag de kenmerken van een stad:

Den Haag had (sinds 1370) een eigen rechtbank en mocht eigen keuren (verordeningen) vaststellen;
Den Haag had burgers, en alleen steden hadden burgers;
Den Haag had een typisch stedelijk bestuur, met burgemeesters (sinds 1559), een secretaris (pensionaris) en een vroedschap (sinds 1451);
Den Haag had een eigen schutterij;
Den Haag had stedelijke rechten op economisch gebied: een jaarmarkt (sinds 1334), gilde (beroepsgroep)gilden, een lakennijverheid, bierbrouwerijen en andere typisch stedelijke nijverheid.

Het wettelijke verschil tussen stad en platteland is na de grondwet van 1848 en de Gemeentewet van 1851 definitief komen te vervallen.

Geschiedenis

In het Haagse gebied woonden al vroeg mensen, lang voordat er sprake was van een dorp met de naam Den Haag. De oudste archeologische vondsten gedaan in de omgeving van het Binnenhof dateren uit circa 3000 v.Chr.; zo werd in 1912 bij de bouw van Hotel Central aan de Lange Poten, nu onderdeel van het Tweede-Kamercomplex, een gave vuursteen vuurstenen vuistbijl gevonden, waarvan de gebruikers ingedeeld kunnen worden bij de Vlaardingencultuur Anne de Hingh en Evert van Ginkel, De archeologie van Den Haag, Utrecht 2009,

Over het ontstaan van Den Haag zelf is weinig bekend. Graaf zou rond 1230 een stuk land hebben gekocht naast een meertje, later de Hofvijver genoemd, om er een jachtverblijf te bouwen. In 1948 werd het 700-jarig bestaan van Den Haag gevierd omdat Floris' opvolger, graaf Willem II van Holland Willem II, in 1248 zou zijn begonnen om dat jachtverblijf om te bouwen tot een als bestuurscentrum bruikbaar kasteel, het Binnenhof (Den Haag) Binnenhof. Willem overleed in 1256, voordat zijn residentie gereed was, maar zijn zoon Floris V van Holland Floris V zorgde ervoor dat de Ridderzaal voltooid werd, en voorzien van een verguld dak en torenspitsen. Rond het Binnenhof is later het dorp Den Haag ontstaan. De naam 'Haga' komt voor het eerst voor in een oorkonde van de graaf uit 1242.

De Ridderzaal en het Binnenhof werden versterkt, maar het dorp eromheen kreeg nooit stadsrechten, al bleef Den Haag residentie van de graven van Holland en hun opvolgers. Den Haag kon groeien als compromis tussen de Hollandse steden, maar diezelfde steden zorgden ervoor dat Den Haag geen vestingstad werd. De oppervlakte van Den Haag was aanzienlijk en omvatte behalve het dorp Die Haghe ook Haagambacht bestaande uit het vissersdorp Scheveningen, het Maria-bedevaartsoord Eik en Duinen (thans een begraafplaats tussen Den Haag en Loosduinen), Halfloosduinen en de heerlijkheid Nieuwveen (Nootdorp)Nieuwveen, dat thans Nootdorps grondgebied is.

15e eeuw

Al zeker sinds circa 1400 telde Den Haag enkele duizenden inwoners, waardoor het in feite eerder een stad dan een dorp was. Een stad placht in die tijd echter een verregaande mate van zelfbestuur te hebben, en de graven van Holland (en later hun opvolgers, de hertogen van Bourgondië en de Habsburgers) verkozen het om het in hun eigen residentie zelf voor het zeggen te hebben.

Aan het eind van de langdurige Hoekse en Kabeljauwse twisten werd Den Haag, niet beschermd door wallen en singels, in juli 1479 ingenomen en geplunderd door Wolfert VI van Borselen en Reynier van Broeckhuysen.

16e eeuw

In 1528 werd Den Haag overvallen door de Gelderse veldheer Maarten van Rossum, die de nederzetting buiten het grafelijk kasteel brandschatte, waardoor de brandstichting werd afgekocht. Ook tijdens de beginjaren van de Tachtigjarige Oorlog werd Den Haag genadeloos geplunderd en raakte het nagenoeg ontvolkt. De stad was het Spanje Spaanse hoofdkwartier tijdens het beleg van Leiden.

Vanaf 1581 zette de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden de praktijk uit de vorige eeuw, om Den Haag geen stadsrechten en daarbij horende grote mate van zelfbestuur te geven, voort, omdat Den Haag de plaats was waar het hoogste regeringsorgaan, de Staten-Generaal van de Nederlanden Staten-Generaal, resideerde. Nadat de Staten-Generaal zich, in 1583, in de Noordelijke Nederlanden hadden gevestigd, kwamen zij aanvankelijk in Middelburg (Zeeland)Middelburg bijeen. Vanaf 1585 werd Den Haag de vergaderplaats.

Ook was het stadhouderlijk hof daar gevestigd. Aanvankelijk had het er in de jaren 1580 nog om gespannen of het verwoeste Den Haag weer zou worden opgebouwd; de machtige stad Delft wilde in haar directe omgeving de opkomst van een gevaarlijke rivaal liever verhinderen, mede omdat de stad Delft wenste dat de Staten-Generaal zich blijvend in Delft zou vestigen. Uiteindelijk werd toch tot wederopbouw besloten, en de Staten-Generaal bleven in Den Haag gevestigd.

17e eeuw

In 1622 telde Den Haag 16.000 inwoners. In de 17e eeuw werd Den Haag omgeven door grachten, die door stadhouder Maurits van Oranje prins Maurits als aanzet tot volledige vestingwerken waren aangelegd, maar van de geplande echte verdedigingswerken kwam verder niets.

18e eeuw

Aan het eind van de 18e eeuw was het bevolkingsaantal opgeklommen tot ongeveer 40.000, waarmee dit "dorp" de op twee na grootste nederzetting van Nederland was geworden (na Amsterdam en Rotterdam (hoofdbetekenis)Rotterdam). Door de aanwezigheid van het stadhouderlijk Hof, de Staten-Generaal en buitenlandse diplomaten en adel had Den Haag een veel aristocratischer karakter dan de meeste andere Nederlandse steden. Maar er was een groot contrast tussen de aristocratische wijk rondom het Binnenhof en Voorhout en de meer volkse delen van het "dorp".

19e eeuw

In 1834 werd Den Haag uitgebreid met het Rijswijkse gehucht 't Sluijsje (Rijswijk), gelegen aan de zuidgrens van Den Haag, nabij het Rijswijkseplein. Toen station Hollands Spoor werd aangelegd, gebeurde dat aanvankelijk nog op Rijswijks grondgebied. Enkele jaren later zou in 1844 een stuk Rijswijks grondgebied worden geannexeerd vanaf het Rijswijkseplein. Het inwonertal van Den Haag was toen ruim 70.000. Omstreeks 1870 zou het aantal van 100.000 worden gehaald, en rond 1900, in de fin de siècle-tijd van Louis Couperus, telde de stad ongeveer 200.000 inwoners. Ten zuiden van de oude binnenstad ontstonden toen dichtbevolkte arbeiderswijken (Laakkwartier, Schilderswijk, enz.), terwijl tegen de duinkant nieuwe wijken voor de meer gefortuneerde burgers gebouwd werden: Statenkwartier, Duinoord, Archipelbuurt, enzovoort. In die tijd speelde Den Haag ook in kunstzinnig opzicht een belangrijke rol vanwege de schilders van de Haagse School.

In de loop van de negentiende eeuw trok de vissersplaats Scheveningen geleidelijk meer toerisme toeristen, die vooral op het brede zandstrand afkwamen.

In 1872 vond tijdens het Haagse congres van de Eerste Internationale de splitsing plaats tussen de Anarchisme anarchisten (Michail Bakoenin) en de Marxisme marxisten (Karl Marx).

20e eeuw

In 1899 vond in Den Haag de Eerste Vredesconferentie van Den Haag Haagse Vredesconferentie plaats, die leidde tot de oprichting van het Permanent Hof van Arbitrage, dat in Den Haag gevestigd werd. De Amerikaanse staalmagnaat Andrew Carnegie schonk een bedrag van $ 1.500.000 (omgerekend zo'n 23 miljoen euro) voor de bouw van het Vredespaleis (gebouwd tussen 1907 en 1913), waarin dit hof zou zetelen. Later werd ook het Internationaal Gerechtshof in het Vredespaleis gevestigd.

Tegen het eind van de Tweede Wereldoorlog, op 3 maart 1945, kwamen tijdens het Bombardement op Bezuidenhout 510 mensen om het leven. Het bombardement werd uitgevoerd door de geallieerden en had als doel de vernietiging van de mobiele V-2 (raket)V-2-lanceerinrichtingen van de Duitsers, maar de bommen vielen een paar honderd meter te ver naar het oosten.

Sinds de 19e eeuw heeft Den Haag ernaar gestreefd gebieden te annexeren wegens ruimtegebrek. Sommige van deze acties mislukten, maar de voormalige gemeente Loosduinen werd in 1923 samengevoegd met Den Haag.

Op 1 januari 1960 telde Den Haag 605.876 inwoners. In de veertig jaar daarna is dit drastisch teruggelopen tot iets meer dan 441.000 inwoners in 1999 (bron: CBS).

21e eeuw

Met ingang van 1 januari 2002 zijn de nieuwbouwwijken Leidschenveen en Ypenburg als gevolg van grenscorrecties toegewezen aan Den Haag, ten koste van Leidschendam, Nootdorp, Pijnacker, Rijswijk (Zuid-Holland) Rijswijk en Voorburg. Hierdoor is het bevolkingsaantal inmiddels weer in stijgende lijn en momenteel telt de stad ruim 479.000 inwoners. Volgens het CBS zal het inwoneraantal van 2007 tot 2025 met zo'n 7,7 % stijgen. In 2025 zal Den Haag dan zo'n 511.000 inwoners tellen.

Stadsdelen en wijken

Den Haag telt acht stadsdeel stadsdelen. Elk van deze stadsdelen heeft een eigen stadsdeelkantoor, waar de meeste gemeentelijke diensten zijn gehuisvest. Dankzij die stadsdeelkantoren is de gemeente voor veel zaken makkelijker bereikbaar. De huidige indeling in stadsdelen is in 1988 vastgesteld door de gemeenteraad.

Centrum (Den Haag)Centrum	± 100.000 inwoners
Escamp	± 108.000 inwoners
Haagse Hout	± 42.000 inwoners
Laak (Den Haag)Laak	± 38.200 inwoners
Leidschenveen-Ypenburg	± 40.000 inwoners
Loosduinen	± 47.500 inwoners
Scheveningen	± 56.000 inwoners
Segbroek	± 59.000 inwoners

Elk van deze stadsdelen is in 1988 onderverdeeld in wijken en buurten. Deze indeling wijkt af van de bekende wijk- en buurtindeling die sinds 1953 werd gebruikt.

Bevolkingssamenstelling

Den Haag telde op 1-1-2009 482.510 inwoners en is daarmee de derde stad van Nederland. Ongeveer de helft van de inwoners is allochtoon (persoon)allochtoon. Het aandeel allochtone - ten opzichte van autochtoon autochtone inwoners neemt gestaag toe, geschat wordt dat het percentage autochtonen in Den Haag in 2015 rond de 40% zal liggen. In de Schilderswijk (Den Haag) Schilderswijk en het Transvaal (Den Haag) Transvaalkwartier ligt het percentage autochtonen sinds 2005 rond de 10%. Ook in de wijken Groente- en Fruitmarkt, Laakkwartier en de Stationsbuurt (Den Haag)Stationsbuurt wonen meer allochtonen dan autochtonen. De samenstelling van de allochtone bevolking verschilt per buurt. De buurten met de minste allochtonen - waarbij ook westerse allochtonen worden meegerekend als allochtoon - in Den Haag zijn Duindorp, Kijkduin, Kraayenstein en de Vogelwijk (Den Haag)Vogelwijk. De armste buurten zijn de Schilderswijk en het Transvaalkwartier, hier is het inkomen per hoofd van de bevolking het laagst. De rijkste wijken zijn Haagse Bos (Den Haag)Haagse Bos en Westbroekpark.

Noemenswaardig is het grote aantal Hindoestanen dat in Den Haag woont. Er wonen tegen de 50.000 Hindoestanen in Den Haag, wat neerkomt op zo'n 10% van de totale bevolking.

Beschermd stadsgezicht

Rijksbeschermde stadsgezichten:

Archipelbuurt (25 juli 1996)
Belgisch Park (10 september 1996)
Benoordenhout (31 oktober 1996)
Centrum (Den Haag)Centrum (4 juli 1994)
Duinoord (29 juli 1996)
Haagse Bos (Den Haag)Haagse Bos (22 mei 2003)
Marlot (10 september 1996)
Reigersbergen (10 september 1996)
Scheveningse Bosjes (25 juli 1996)
Geuzen- en Statenkwartier Statenkwartier (29 juli 1996)
Van Stolkpark (25 juli 1996)
Westbroekpark (10 september 1996)
Willemspark (Den Haag)Willemspark II (25 juli 1996)
Zorgvliet (Den Haag)Zorgvliet (31 oktober 1996)

Gemeentelijk beschermde stadsgezichten:

Kijkduin (7 december 1989)
Laakkwartier (14 februari 2002)
Meer en Bos (7 december 1989)
Regentessekwartier (14 februari 2002)
Scheveningen-Dorp (6 maart 2003)
Segbroek Sportlaan-Segbroeklaan e.o. (4 november 2004)
Valkenboskwartier (14 februari 2002)
Vogelwijk (Den Haag) Vogelwijk (14 februari 2002)
Vrederust-West (Drevenbuurt) (4 november 2004)
Zeeheldenkwartier (Den Haag)Zeeheldenkwartier (14 februari 2002)

Cultuur en recreatie

Bezienswaardigheden

Binnenhof (Den Haag) Binnenhof
Gevangenpoort (Den Haag) Gevangenpoort
Grote of Sint-Jacobskerk (Den Haag) Grote Kerk
Haagse Passage
Indisch Monument (Den Haag)Indisch Monument
Lange Voorhout
Madurodam
Mauritshuis
Nieuwe Kerk (Den Haag)Nieuwe Kerk
Oude stadhuis (Den Haag)Oude Stadhuis
Paleis Noordeinde
Ridderzaal
Vredespaleis

Culinair

Den Haag wordt ook wel de culinaire hoofdstad van Nederland genoemd.Sjabloon:Feit De voornaamste reden hiervoor is dat de Indonesische keuken, ook wel de 2e nationale keuken van NL genoemd, hier het meest wordt geprofileerd. De oudste Indonesische restaurants van Nederland vindt u dan ook in Den Haag.

Indonesisch restaurant Tampat Senang - 1922
Indonesisch restaurant Garoeda - 1949
Indonesisch restaurant Sarinah - 1973

Attracties

Familiepark Drievliet drievliet
Madurodam

Grachten

Zoals ook andere steden in Nederland had Den Haag vroeger veel grachten, ook wel Rui (gracht)ruien genoemd. Zij dienden voor de scheepvaart maar ook als riool. Al omstreeks 1350 was Den Haag via de Delftse Vliet vliet verbonden met Delft en in 1619 was de grachtengordel om Den Haag klaar. In 1900 werd de Laakhavens laakhaven aangelegd, die uitgroeide tot de zesde binnenhaven van Nederland. Naarmate de bevolking groeide, gingen de grachten steeds meer stinken. De rijken hadden huizen buiten de stad om 's zomers de stank te ontvluchten, maar de meeste mensen leefden in de stad. Er waren regelmatig epidemieën. In de 19e eeuw worden de eerste rioleringen aangelegd, en veel grachten overkluisd of gedempt. Een groot probleem in Den Haag was, dat het grachtwater niet kon worden afgevoerd naar de zee. Het Afvoerkanaal (Den Haag) verversingskanaal werd aangelegd naar de Noordzee, maar de Koninginnegracht is nooit tot aan de zee doorgetrokken. Laat in de 20e eeuw is men in verschillende steden begonnen met het maken van plannen om meerdere oude grachten in ere te herstellen, het zgn. grachtenplan. Sinds 2003 is het mogelijk om een Ooievaartrondvaart door de grachten van Den Haag te maken.

Musea

Er zijn veel musea (Lijst van musea in Den HaagMuseum in Den Haag) in Den Haag. Enkele hiervan zijn:

Beelden aan Zee
Escher in het Paleis (gewijd aan graficus Escher)
Galerij Prins Willem V
Gemeentemuseum Den Haag
Gevangenpoort (Den Haag) gevangenpoort
Haags Bus Museum
Haags Historisch Museum
Haags Openbaar Vervoer Museum
Kinderboekenmuseum
Mauritshuis
Museon
Museum Meermanno-Westreenianum (Museum van het Boek)
Museum Mesdag en het Panorama Mesdag
Museum voor Communicatie (voorheen Postmuseum)

Culturele voorzieningen

ALBA theaterhuis
Dr. Anton Philipszaal
Centrum Beeldende Kunst
Het Nutshuis
Koninklijke Bibliotheek (Nederland)Koninklijke Bibliotheek
Koninklijke Schouwburg
Lucent Danstheater
Omniversum
Openbare Bibliotheek Den Haag
Stichting Internationaal Esperanto-Instituut
Theater aan het Spui
Theater De Regentes

De groene stad

Den Haag is voor een stad zeer rijk aan natuur. Binnen de gemeentegrens ligt een omvangrijk, ruigbegroeid duin gebied.met daarlangs een breed, natuurlijk zandstrand van bijna tien kilometer lang. Verspreid door de stad liggen enkele grotere en kleinere parken, zoals het Rosarium, St. Hubertuspark, Marlot, de Paleistuin, Wapendal, de Bosjes van Pex, het Westbroekpark en het Zuiderpark (Den Haag)Zuiderpark. Ook liggen er verscheidene oude landgoederen en bossen, deels op een steenworp van het stadshart: het 120 hectare grote Haagse Bos (Den Haag)Haagse Bos en Arendsdorp, beide stammend uit de zeventiende eeuw.

De meeste andere landgoederen liggen, soms aaneengesloten, aan de rand van de stad, waar ze een omvangrijke groene gordel vormen die aan de noordkant overgaat in de nog groenere gemeente Wassenaar (gemeente)Wassenaar. Dat zijn onder meer Bloemendaal, Landgoed Clingendael clingendael, Duindigt, Duinweide, Landgoed Meer en Bos meer& Bos, Ockenburgh, Archipelbuurt oostduin, Oosterbeek, Reijgersbergen en Zorgvliet (Den Haag)Sorghvliet. Tussen Den Haag en Scheveningen liggen de Scheveningse Bosjes en het Nieuwe Scheveningse Bos van samen 116 hectare, vanouds een ongerept en heuvelig duingebied, dat vanaf ongeveer 1700 geleidelijk beplant is om zandverstuiving tegen te gaan.

Ook centrale, parkachtige straten als het Lange Voorhout en de Lange Vijverberg met de grote Hofvijver dragen bij aan de ruime en groene indruk die Den Haag kan maken.

Uitgaansgelegenheden

Omgeving Buitenhof (Den Haag)Buitenhof en Groenmarkt
Grote Markt (Den Haag)|Grote Markt
Plein (Den Haag)|Het Plein
Paard van Troje (Den Haag)Paard van Troje]]
Plaats (plein in Den Haag)Plaats]]

Evenementen

Beatstad
Chinees Nieuwjaar Festival in het Haagse Chinatown
City-Pier-City Loop
De Betovering
Haagse Pop Week
Haags Bevrijdingsfestival
Nederlandse Veteranendag
Haags UIT Festival
Koninginnenach
Parkpop
Tong Tong Fair
Vuurwerkfestival Scheveningen

Bekende bands en muzikanten

All Missing Pieces
Anouk
Darkraver
Den Haag Connection DHC
Di-rect
DJ Luna
Earth & Fire
Golden Earring
Gruppo Sportivo
Hallo Venray
Kane (popgroep)Kane
Klein Orkest
Q65
Seven (band) Seven
Shocking Blue

Economie

Winkelen

Op donderdagavond is het koopavond in Den Haag. Net als in de andere grote steden (Amsterdam en Rotterdam) mochten eerst alleen de (groot)winkelbedrijven in het centrum op zondag open zijn.

Grote Marktstraat
Haagsche Bluf
Haagse Passage
Hoogstraat#Den Haag Hoogstraat en Noordeinde Den Haag) Noordeinde
Lange Poten en Korte Poten
Markthof
Spuistraat (Den Haag)Spuistraat en Vlamingstraat (Den Haag)Vlamingstraat
Venestraat

Als enige van de grotere steden in Nederland mogen sinds een paar jaar ook de winkels in de Haagse buitenwijken van 10.00 - 18.00 uur op zondag geopend zijn. Door deze beslissing is de concurrentiepositie van de kleinere winkels (veelal gerund door allochtonen) in de buitenwijken verbeterd wat de leefbaarheid van de buitenwijken ten goede komt.

Den Haag telt twee grote winkelcentra:

Haaglanden MegaStores
Winkelcentrum Leyweg

Markten

De Haagse Markt is de grootste markt (winkel)markt van Nederland. Er is elke week op maandag, woensdag, vrijdag en zaterdag markt.

Gezondheidszorg en sport

Ziekenhuizen

HagaZiekenhuis
Westeinde Ziekenhuis
Ziekenhuis Bronovo

Sport en recreatie

De voetbalprofvoetbalclub van Den Haag is ADO Den Haag, dat uitkomt in de Eredivisie (voetbal)Eredivisie na te zijn gepromoveerd via de play-offs in 2007/08. Andere voetbalclubs in de stad zijn Duindorp S.V., Duno (voetbalclub)Duno, SVC '08, HVV, Quick (sportclub)Quick, B.M.T., (HVV) Laakkwartier, VCS (voetbalclub)VCS (Voetbalclub Sparta), VUC, Quick Steps, v.v. Escamp, SV Loosduinen, HBS (voetbalclub)HBS, Rava Houtwijk, GDA, sv Die Haghe, SVV Scheveningen en nog vele andere voetbalclubs voor de jeugd.
Verder kent Den Haag enkele bekende hockeyclubs: HC Klein Zwitserland HKCZ en HDMI.
Tevens heeft Den Haag de nationale kampioen ijshockey, van het seizoen 2008/2009 HYS The Hague, wat huisvest in de De Uithof waar naast een ijshockeybaan, ook een 400m-schaatsbaan, een kartbaan en een klimwand is.
Op korfbalgebied voormalig landskampioen KV Die Haghe en op handbalgebied eredivisieclub HV Hellas.
BC Drop Shot, de eerste kampioen van de eredivisie badminton
Een paar zwemverenigingen in Den Haag zijn : Zwemvereniging Zwemlust '68 Zwemlust'68, Door Eendracht Sterk DES
Duiksport - Amphibius Onderwatersport
Den Haag heeft verder ook tal van judoclubs, waaronder Shi Sei en Lu Gia Jen.
Hoofdzakelijk door het Haagse duingebied loopt de Europese wandelroute wandelroute E9 E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Hollands Kustpad geheten. De E9 loopt langs de kust van Portugal naar de Baltische staten. Daarnaast is Den Haag het startpunt van de Europese wandelroute wandelroute E11E11 die loopt tot aan de grens van Polen en Litouwen.

Onderwijs

Lager en middelbaar onderwijs

Particulier basisonderwijs

Matrijsschool, particuliere basisschool voor de gehele regio, inclusief Den Haag.

Zelfstandige gymnasia Den Haag heeft twee zelfstandige gymnasium|gymnasia:

Haganum
Christelijk Gymnasium Sorghvliet|Sorghvliet

Er zijn vele basisscholen en middelbare scholen die onderwijs op de niveaus van vmbo tot en met gymnasium geven. Voorbeelden hiervan zijn Segbroek College, Dalton Den Haag, Zandvlietcollege, Internationaal College Edith Stein en het Vrijzinnig Christelijk Lyceum. Deze laatste school is met name bekend omdat drie prinsen en een aantal bekende Nederlanders hier hun opleiding hebben genoten.

Hoger onderwijs

Hoewel de stad niet over een grote zelfstandige universiteit beschikt, zijn er wel de Hague Academic Coalition, het T.M.C. Asser Instituut, het The Hague Forum for Judicial Expertise, het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut, het Institute of Social Studies, het The Hague Academy of International Law, een dependance van Universiteit Leiden, de Haagse Hogeschool, Hogeschool INHOLLAND Den Haag, Hotelschool Den Haag en een dependance van Hogeschool Helicon. Verder is het de thuishaven voor een van Nederlands grootste en meest vooraanstaande instituten op gebied van kunstonderwijs, namelijk de Haagse Hogeschool voor de Beeldende Kunsten, Muziek en Dans. Deze bestaat uit het Koninklijk Conservatorium (Den Haag)|Koninklijk Conservatorium, de Koninklijke Academie voor de Beeldende Kunsten en de Balletacademie van het Koninklijk Conservatorium. Ook in Den Haag gevestigd is de Vrije academie (voluit: Vrije Academie Werkplaats voor Beeldende Kunsten).

Vanaf 2010 zal universitair onderwijs worden gegeven aan de The Hague University.

Internationale stad van Vrede en Recht

De stad profileert zich als een "Internationale stad van Vrede en Recht" (International City of Peace and Justice). Den Haag is de derde "VN stad" in de wereld na New York en Genève. Instellingen als het Internationaal Gerechtshof, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens en het Internationaal Strafhof opereren vanuit Den Haag. Verschillende academische instituten op het gebied van internationale relaties, internationaal recht en internationale ontwikkeling zijn verenigd in de Hague Academic Coalition.

De volgende tribunalen/Internationaal Gerechtshof gerechtshoven zijn gevestigd in de stad:

Internationaal Gerechtshof
Internationaal Strafhof
Joegoslavië-tribunaal
Iran-Verenigde Staten Claims Tribunaal
Permanent Hof van Arbitrage

Verkeer en vervoer

Den Haag is per auto te bereiken over de autosnelwegen Rijksweg 4|A4, Rijksweg 12 A12, Rijksweg 13|A13, Rijksweg 44|A44/N44 en Ring Den Haag.
De meeste reizigers die Den Haag per trein aandoen, reizen via de spoorwegstations Den Haag Centraal en Station Den Haag HSDen Haag HS. Op het laatstgenoemde station stoppen ook internationale treinen. Er zijn nog een aantal kleinere stations, te weten Station Den Haag Moerwijk|Moerwijk, Station Den Haag Ypenburg Ypenburg Den Haag Laan van NOI|Laan van NOI en Station Den Haag Mariahoeve|Mariahoeve. Den Haag heeft directe treinverbindingen met onder andere station Leiden Centraal|Leiden, Schiphol, station Amsterdam Centraal|Amsterdam, Station Haarlem|Haarlem, Station Gouda|Gouda, Utrecht Centraal|Utrecht, Station Delft Delft, Rotterdam Centraal|Rotterdam, Antwerpen (stad)Antwerpen, Brussel (stad)Brussel en Parijs Parijs.
HTM Personenvervoer verzorgt met een uitgebreid net van tram- en buslijnen het vervoer in Den Haag en omliggende gemeenten.
RandstadRail verzorgt vanaf september 2007 het vervoer naar Zoetermeer Stadslijn|Zoetermeer en Hofpleinlijn|Rotterdam Hofplein.
De streekvervoer verbindingen met Den Haag zijn per 30 augustus 2009 in handen van Veolia Transport Nederland|Veolia. Voorheen werd het streekvervoer geëxploiteerd door Connexxion.
In de loop van 2009 wordt de naam van Rotterdam Airport veranderd in Rotterdam-The Hague airport. Het vliegveld is bereikbaar over de autosnelweg Rijksweg 13|A13.

Media

Kranten

Haagsche Courant|AD/Haagsche Courant
De Nieuwe Loosduinse Krant
Den Haag Centraal (krant)|Den Haag Centraal
Posthoorn (krant)|Posthoorn
ZuidwestNieuws

Radio en televisie

Radio TV West
Den Haag FM
Den Haag TV
Hofstad Radio
Infothuis
PartyMania TV - Haagse Jongeren Omroep

Bestuurlijk

College van Burgemeester en Wethouders

Het College van Burgemeester en Wethouders voor de periode 2006-2010 wordt gevormd door een coalitie bestaande uit Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD, Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA en GroenLinks (28 van de 45 zetels).

De voorzitter van het College van B&W is burgemeester:

Jozias van Aartsen (VVD), openbare orde en veiligheid, bestuursdienst en brandweer

De wethouders (8) zijn:

Bert van Alphen (Groen Links), Welzijn, Volksgezondheid en Emancipatie;
Rabin Baldewsingh (PvdA), Burgerschap, Deconcentratie, Leefbaarheid en Media;
Marieke Bolle (PvdA), Cultuur en financiën;
Sander Dekker (VVD), Onderwijs, Jeugd en Sport;
Frits Huffnagel (VVD), City Marketing, Internationale zaken, ICT en Organisatie;
Henk Kool]] (PvdA), Sociale zaken, Werkgelegenheid en Economie;
Marnix Norder (PvdA), Bouwen en Wonen;
Peter Smit (wethouder)Peter Smit (VVD), Verkeer, Binnenstad en Milieu.

Oud-wethouders uit dit college:

Jetta Klijnsma]] (Cultuur en financiën) - nu staatsecretaris, opgevolgd door Marieke Bolle;
Pieter van Woensel (politicus)Pieter van Woensel (Verkeer, Binnenstad en Milieu) - opgevolgd door Peter Smit.

Gemeenteraad

Heden

De gemeenteraad is voor de periode 2006-2010 als volgt samengesteld (in totaal 45 raadslid aadsleden):

Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA - 15 zetels
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD - 10 zetels
Christen Democratisch Appèl|CDA - 5 zetels
Socialistische Partij (Nederland)|Socialistische Partij - 4 zetels
GroenLinks - 3 zetels
Democraten 66|D66 - 2 zetels
Politieke Partij Scheveningen - 1 zetel
Haagse Stadspartij - 1 zetel
ChristenUnie-Staatkundig Gereformeerde Partij|SGP - 1 zetel
Islam Democraten - 1 zetel
Groep Van der Velden, voorheen Lijst Pim Fortuyn|LPF - 1 zetel
Solidair Nederland - 1 zetel

Hagenaars en Hagenezen

Naast Hagenaar kan een inwoner van Den Haag ook Hagenees worden genoemd. Met deze informele term worden personen aangeduid die geboren en getogen zijn in Den Haag en daar bij voorkeur ook nog wonen. Een Hagenaar kan ook iemand zijn die niet geboren en getogen is in Den Haag, maar daar wel woont. Hoewel het woord Hagenees niet per se een negatieve connotatie heeft, zal lang niet elke inwoner van de stad er prijs op stellen als Hagenees te worden aangeduid. Een andere definitie is dat Hagenezen de mensen zijn die Haags|plat Haags praten, terwijl Hagenaars de mensen zijn die voornaam Haags spreken. Het klassieke verhaal wil dat er een scheiding is tussen Hagenaars die op zand wonen en de Hagenezen die op veen wonen. Den Haag is deels gebouwd op zandduinen, waarvan de grens met de veengebieden ongeveer gelijk loopt met de Laan van Meerdervoort. Wijken zoals Laakkwartier, Schilderwijk, Escamp zijn gebouwd op veengrond. Als je geboren bent op 't zand ben je een Hagenaar, ben je geboren op 't veen dan ben je een Hagenees.

Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Den Haag; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.