Hengelo (Overijssel)
Uit Plaatsinformatie
De gemeente telt inwonertal NL gemeente 0164 inwoners (inwonertal NL datum, bron: CBS) op een oppervlakte van 61,78 vierkante kilometer km². Naast de stad Hengelo (officieel nooit stadsrechten verleend, maar op basis van het aantal inwoners als een stad te beschouwen) omvat de gemeente ook de kernen Beckum (Hengelo)Beckum en Oele. Ook de buurtschap Woolde, die grenst aan de bebouwde kom van Hengelo, valt onder de gemeente. De gemeente Hengelo maakt deel uit van het kaderwetgebied Regio Twente. Na Enschede is Hengelo de grootste plaats in Twente. Hengelo is een Millennium Gemeente.
Inhoud |
Geschiedenis
Het dorp Hengelo ontstond in het kerspel Delden in de buurschap Woolde rond de Huis Hengelo Hof (te) Hengelo en de daarbij behorende kapel. De naam Hengelo komt van de Germaanse talen Germaanse woorden hangi- (helling) en -lauha, (bosje op hoge zandgrond). Tussen circa 1525-1530 bouwde Fredrik van Twickelo op zijn Hof Hengelo het Huis Hengelo. Dit werd gesloopt in 1821. Momenteel zijn alleen de fundamenten nog zichtbaar.
Hoewel uit archeologisch onderzoek is gebleken dat er op de plaats waar de gemeente zich nu bevindt al een paar duizend jaar bewoning is geweest, is de gemeente Hengelo pas ontstaan in 1811, hoewel het dorp al in 1802 een eigen dorpsbestuur kreeg. Op dat moment bestond het dorp uit niet meer dan een honderdtal boerderijen en kleine landarbeidershuisjes. De gemeente begon pas te groeien tijdens de Industriële revolutie van de negentiende eeuw. Aanvankelijk is er ook in Hengelo nog redelijk wat textielindustrie, maar waar deze zich in de loop van de eeuw steeds meer gaat concentreren in Enschede, komt in het Hengelose economisch leven de nadruk steeds meer te liggen op de technische industrie. Bij dit laatste speelde de familie Stork een grote rol. In 1859 vestigde Charles Theodoor Stork C.T. Stork een fabriek voor machineonderdelen in Hengelo (Stork (bedrijf)Gebr. Stork & co). Na de komst van dit bedrijf volgden andere grote fabrieken als Holec Hazemeyer, Heemaf, Koninklijke Nederlandse Zoutindustrie en Thales Groep Hollandse Signaalapparaten. Door deze ontwikkelingen groeide Hengelo bijzonder snel. Het vroegere dorp kreeg zelfs een stedelijk aanzien. In de Tweede Wereldoorlog werd Hengelo, vooral vanwege de strategische industrie die er gevestigd was, regelmatig gebombardeerd. Daarbij werd het centrum van de stad op 6 en 7 oktober 1944 zo goed als geheel vernietigd. Na de oorlog kreeg Hengelo het aanzien van een typische wederopbouwgemeente. Veel van de nog aanwezige oude gebouwen werden niet gespaard in de 1960-1969 jaren zestig. Zo verdween het karakteristieke witte gemeentehuis om plaats te maken voor een modern ontwerp met een toren die lijkt op die van Siena (stad)Siena en Florence (stad)Florence. Een van de opvallendste bouwwerken die de tand des tijds overleefde is de Rooms-Katholieke Sint-Lambertusbasiliek uit 1890. Op 11 februari 1992 stortte een Lockheed Martin F-16 Fighting Falcon F-16 op weg naar Enschede Airport Twente vliegbasis Twenthe neer op de Hengelose wijk Hasseler Es. Hierbij vielen geen slachtoffers.
Begin jaren 1980 werd er aan de rand van het Twentekanaal een vuistbijl gevonden. Deze is nu te bewonderen in het Natuurmuseum Natura Docet te Denekamp. De vuistbijl vormt een bewijs dat er reeds 75.000 jaar geleden bewoners (Neanderthalers) waren op de plaats waar nu Hengelo ligt.
Verkeer en vervoer
Hengelo ligt aan de rijksweg 35 van Zwolle naar Enschede (Wierden-Enschede uitgevoerd als autosnelweg, de Rijksweg 35 A35). De Rijksweg 1 A1 takt bij knooppunt (verkeer)knooppunt Knooppunt Buren Buren af en loopt richting Oldenzaal en bad Bentheim/Osnabrück.
Hengelo is een spoorwegknooppunt voor de stoptreinen Zwolle-Enschede en station Zutphen Zutphen-station Oldenzaal Oldenzaal en de intercity van station Amersfoort Amersfoort naar station Enschede Enschede. De internationale trein van Amsterdam naar Berlijn stopt ook in Hengelo. Hengelo heeft twee spoorwegstation stations: station Hengelo Hengelo en Station Hengelo Oost Hengelo Oost; er bestaan plannen voor een nieuw station bij het toekomstige Gezondheidspark.
Het Twentekanaal loopt ten zuiden van Hengelo.
Cultuur
Er zijn onder andere een theater (het Rabotheater), een bioscoop (Cinema Hengelo) en een poppodium (Poppodium Metropool).
Er zijn ook diverse expositieruimtes voor beeldende kunst, zoals het Kunstcentrum Hengelo, Galerie de Pook, Galerie Lans-Uylen en Gallery Signaal. Ook is er een vestiging van de landelijke kunstuitleenorganisatie Stichting Beeldende Kunst SBK. De voormalige Hazemeyerfabriek is in ontwikkeling als cultuur- en mediacentrum.
Musea
- Twents Techniekmuseum HEIM
- Historisch Museum Hengelo
- Kunstcentrum Hengelo
- Electro Radio Nostalgie Museum
- internet-museum Museum voor Hedendaagse Hengelose Kunst (MHHK)
Sport
Ieder jaar worden meestal in mei de Fanny Blankers-Koen Games gehouden. Dit toernooi is vernoemd naar Fanny Blankers-Koen die door winst op Olympische Spelen van 1948 bekend werd als 'De vliegende huisvrouw' en 'The Flying Dutchmam'. Het Fanny Blankers-Koen Stadion in Hengelo is naar haar vernoemd, hier worden de FBK Games gehouden. Daarnaast is Hengelo thuishaven van het trainingscomplex van de Enschedese voetbalclub FC Twente. Het FC Twente-trainingscentrum bevindt zich pal naast het Fanny Blankers-Koen Stadion.
Ruimtelijke ontwikkelingen
Momenteel is de gemeente Hengelo bezig met de herontwikkeling van het oude industrieterrein van 50 hectare van Stork (bedrijf)Stork en Dikkers wat ligt aan de zuidkant van het station Hengelo station tegen de binnenstad aan. In een masterplan werd vastgelegd welke functies in het nieuwe gebied komen waarbij het behoud van het industrieel erfgoed een belangrijke rol speelt. Het gebied heeft de naam Hart van Zuid gekregen en is een van de grootste binnenstedelijke herstructureringsgebieden in Nederland.
Gezondheidszorg
Hengelo heeft een eigen ziekenhuis. De ZGT Hengelo (het vroegere Streekziekenhuis Midden Twente), behorend bij de Ziekenhuis Groep Twente. Het is gesitueerd aan de Geerdinksweg.
Geboren in Hengelo
- Bets ter Horst (2 februari 1908), hardloopster
- Herman Krebbers (18 juni 1923), violist;
- Theo Wolvecamp (1925), kunstschilder, lid van Cobra (kunst).
- Rudolf Bomers (19 oktober 1938), architect;
- Jan van de Graaff (24 september 1944), roeier
- Henk Kamp (23 juli 1952), Nederlands politicus (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD) en voormalig minister van Defensie;
- Jarno Hams (11 november 1974), Nederlands krachtsporter;
- Kirsten Vlieghuis (17 mei 1976), Nederlands zwemster;
- Niels Oude Kamphuis (14 maart 1977) ex-voetballer, oud-speler van oa. FC Twente en FC Schalke 04;
- Joost Posthuma (8 maart 1981), wielrenner;
- Tom Prinsen (9 september 1982), Nederlands schaatser;
- Jorien Voorhuis (26 augustus 1984), Nederlands schaatsster;
- Marieke Homma (15 januari 1995), speelt in de Twentse soapserie Van Jonge Leu en Oale Groond
Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel <http://nl.wikipedia.org/wiki/Hengelo_(Overijssel)>; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.