Nijkerk

Uit Plaatsinformatie

Nijkerk (Nedersaksisch: Niekark) is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland.

De gemeente telt 38.879 inwoners (1 januari 2007, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 72,05 km², waarvan 2,53 km² water. De stad staat bij sommigen nog altijd bekend als dorp maar heeft al sinds 1413 stadsrechten en telt een kleine 20.000 inwoners.

Geschiedenis

De naam Nijkerk stamt af van de Nieuwe kerk, die gebouwd werd nadat de oude kapel in 1221 door een veenbrand was verwoest. Nijkerk heeft in de geschiedenis een aantal keren te kampen gehad met rampen. In 1421 brandde de kerk af. Ook vonden er overstromingen plaats vanuit de Zuiderzee; onder andere op 13 - en 14 juni 1916. Omdat Nijkerk centraal lag tussen het aartsbisdom Utrecht en het hertogdom Gelre, was de stad regelmatig strijdtoneel, en in 1412 werd het dorp geheel verwoest. Op 27 maart 1413 kreeg Nijkerk als vergoeding stadsrechten en vrijstelling van tolgeld in Gelre. In 1540 brandde de stad vrijwel geheel af.

Nijkerk bloeide in de 18e eeuw. De stad leefde van tabaksteelt, handel, en glasblazerijen, en was in 1795 na Arnhem de grootste stad van de Veluwe.

Ook nu nog is Nijkerk centraal gelegen tussen enerzijds de Veluwe en anderzijds de Randstad. Een aantal wijk- en straatnamen verwijzen naar belangrijke personen in de geschiedenis. Voorbeelden hiervan zijn Corlaer, de Van Rensselaerstraat en de Slichtenhorsterweg die zijn genoemd naar pioniers die vanuit Nijkerk naar Nieuw-Nederland trokken (het huidige New York). Verder de Ds Kuyperstraat (genoemd naar Gerardus Kuypers (1749-1750), bekend van de Nijkerkse beroering) en de Burgemeester Stamstraat, genoemd naar burgemeester Stam die bekend is van het verzetwerk tijdens de Tweede Wereldoorlog en die ook burgemeester van Dinxperlo geweest is. Tenslotte de Kardinaal Alfrinklaan, vernoemd naar Kardinaal Alfrink.

Arent van Corlaer uit Nijkerk stichtte in 1662 de Hollandse kolonie Schenectady in Nieuw-Nederland, de huidige staat New York in de Verenigde Staten. Nijkerk onderhoudt nog steeds vriendschappelijke betrekkingen met de stad Schenectady.

Nijkerk anno 2006 is een stad met vele voorzieningen; veel groene gebieden ten oosten en ten zuiden van stad zijn grote natuurgebieden. De binnenstad heeft enkele oude en historische gebouwen. Oude delen van de stad zijn de Langestraat, Singel, Kloosterstraat (op de plaats waar in de middeleeuwen een klooster lag)en de Joodsche School later Buurtcentrum Achterom en de Oosterstraat. Verder bevinden zich enkele herenhuizen die enige verwantschap vertonen met de Amsterdamse grachtenhuizen. De plaats heeft een station.

Groeikern

Nijkerk is sinds kort een groeikern en het is de bedoeling dat de gemeente uitgroeit naar 51.000 inwoners. Daarvoor wordt er in Nijkerkerveen gebouwd aan het dorpenmodel. In totaal komen daar drie- tot vierduizend woningen. Ook in de rest van de gemeente wordt uitgebreid.

De gemeente Nijkerk zal in de toekomst het inwoneraantal van de plaats Harderwijk overschrijden. Dat komt doordat in juni 2005 Nijkerk een groeistad van de Provincie Gelderland is geworden. Een aantal gemeenten moet woningcontingenten inleveren ten behoeve van Nijkerk. In de toekomst worden verschillende stadsdelen gebouwd rondom het centrum. Dit zijn inbreidingslocaties. De verwachting is dat Nijkerk rond 2030 bijna aan Amersfoort zal zijn vastgegroeid. Toch wil men een groene zone tussen beide steden behouden.

Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Nijkerk; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.