Noordwijk (Zuid-Holland)
Uit Plaatsinformatie
Noordwijk, vroeger ook wel geschreven als: Northgo, Norwige, Nortic, Northge en Northeke, is een dorp en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente telt 25.421 inwoners (31 mei 2009, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 51,53km² (waarvan 16,12 km² water).
Inhoud |
Kernen
De gemeente bestaat uit twee kernen, die van elkaar gescheiden zijn door een groenstrook.
- Noordwijk aan Zee, vanouds een vissersdorp, is tegenwoordig een badplaats met een lange kuststrook.
- Noordwijk-Binnen straalt in de oude kern nog de rust uit van vroeger eeuwen. In 1992 is de oude dorpskern aangewezen als beschermd dorpsgezicht op grond van de Monumentenwet.
Naast deze twee kernen is er nog Langevelderslag, een buurtschap ten noorden van het zeedorp.
Noordwijk aan Zee
Noordwijk aan Zee werd gesticht toen rond 1200 de eerste vissers zich in de duinen van Noordwijk vestigden. Tot begin 19e eeuw is de visserij de belangrijkste vorm van inkomsten gebleven.
Later begon de bevolking zich steeds meer op het toerisme te richten. Heden ten dage vinden per jaar ruim 1.000.000 overnachtingen plaats in Noordwijk aan Zee. Het Nederlands Elftal gebruikt het in Noordwijk aan Zee gelegen hotel Huis ter Duin voor overnachtingen tijdens bijeenkomsten. Noordwijk aan Zee heeft een vuurtoren en een KNRM reddingsstation. Verder bevindt zich in Noordwijk aan Zee een kerk (1647) met kansel uit de 17e eeuw.
Noordwijk aan Zee is momenteel een van de rijkste stukjes Nederland; het staat op de 12e plaats in de lijst van de top 50 rijkste wijken van Nederland. Zo had biermagnaat Freddy Heineken er een villa laten bouwen met karakteristieke groene daken. De precariobelasting in Noordwijk is de hoogste van heel Nederland.
Een klein deel van de autochtone bevolking van Noordwijk aan Zee spreekt (vanouds) Noordwijks, een zeer oorspronkelijk Hollands dialect dat sterk herinnert aan o.m. het Katwijks en het Schevenings.
Noordwijk-Binnen
Noordwijk-Binnen werd in vroegere tijden vooral gekenmerkt door het werk in de bloembollenteelt. Het grondgebied van Noordwijk bestaat nog steeds voor een groot deel uit geestgronden. Samen met omliggende gemeenten wordt hierdoor de Bollenstreek gevormd.
De marteling van priester Jeroen in 857 door binnengevallen Noormannen heeft ervoor gezorgd dat Noordwijk-Binnen in 1429 door de bisschop van Aartsbisdom Utrecht officieel tot bedevaartplaats is verheven. De katholieke en protestantse kerken van Noordwijk-Binnen dragen zijn naam.
In de uit de 15e eeuw daterende kerk, met driebeukige schip, van Sint Jeroen, staat een hardstenen doopvont met gebeeldhouwde koppen, een preekstoel (uit het midden van de 17e eeuw), een herenbank (1751), een marmeren grafmonument van Dousa (1792) en een ingebouwde toren uit 1320. Op 27 augustus 2005 werd in deze kerk het kerkelijk huwelijk tussen Pieter-Christiaan en Anita van Eijk voltrokken.
In de gemeente Noordwijk is ESTEC gevestigd, een Europees centrum voor ruimteonderzoek en technologie, de grootste vestiging van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Het bezoekerscentrum van ESTEC, Space Expo, is een grote ruimtevaarttentoonstelling. De ESTEC ligt ver buiten de bebouwde kom van Noordwijk en grenst aan de Katwijkse wijk Rijnsoever.
Tussen Noordwijk aan Zee en de Langevelderslag ligt, ter hoogte van Noordwijkerhout, ontvangststation Radio Nora.
Geschiedenis
Eerste bewoning
De eerste sporen van bewoning van Noordwijk zijn gedateerd op ca. 2000 jaar voor Christus.
Noordwijk aan Zee kende zijn eerste echte bewoners omstreeks 1200. Dit waren vermoedelijk vissers.
Op 1 april 1398 verleende graaf Albrecht van Beieren op verzoek van enkele bewoners aan Noordwijk stadsrechten, maar op 12 maart 1399 trok hij de verlening weer in met als reden dat de aanvragers niet gerechtigd waren tot dit verzoek. Het gevolg hiervan was dat er nooit stadsmuren en poorten gebouwd zijn. Noordwijk behield wel zijn status van ambachtsheerlijkheid
Zetelverdeling gemeenteraad
- PvdA/GroenLinks/D66, 4 zetels
- VVD, 4 zetels
- CDA, 3 zetels
- WenS, 2 zetels
- JES, 2 zetels
- Verenigd Noordwijk, 2 zetels
- Noordwijk Totaal, 1 zetel
- ChristenUnie, 1 zetel
Evenementen
- Vanuit Noordwijk start het jaarlijkse bloemencorso naar Haarlem.
- De derde maandag in juni tot en met de daaropvolgende zondag vindt het Schilderfestival Noordwijk plaats.
- In augustus wordt elk jaar een kortebaandraverij verreden op de Koningin Wilhelmina Boulevard.
- Noordwijk heeft sinds 1997 een jaarlijks zomerfestival: Opera aan Zee.
Sport en recreatie
Door Noordwijk loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Hollands Kustpad geheten. De E9 loopt langs de kust van Portugal naar de Baltische staten.
Noordwijk telt twee voetbalclubs genaamd VV SJC en VV Noordwijk. Verder zijn er in het dorp onder meer een korfbalvereniging (CKV FLUKS), een basketbalclub (MSV) Nederlands amateurkampioen 2005 en 2008 bij de heren en een hockeyclub (NHC).
De gemeente telt maar liefst drie muziekverenigingen: Crescendo, Echo der Duinen en Excelsior.
Geboren in Noordwijk
- Janus Dousa (Jan van der Does) (1545-1604), humanist, politicus en dichter
- Elie Luzac (1721–1796), rechtsgeleerde, publicist en boekverkoper
- J.J. Salverda de Grave (1863-1946) taalkundige, literatuurhistoricus en hoogleraar Italiaans
- Henriette Roland Holst (1869-1952), dichteres en socialiste
- Rudolf Tappenbeck (1898-1944), mede-directeur van Huis ter Duin, radio-pionier en verzetsstrijder
- Daniël Noteboom (1910-1932), schaker
- Margriet de Moor (1941), schrijver
- Leo van der Zalm (1942-2002), Nederlands dichter
- Carla van der Does (1957), triatlete
- Joris Putman (1984), acteur
Begraven in Noordwijk
- Maria Montessori (1870-1952), Italiaans arts en pedagoge
- Alfred Heineken (1923-2002), directeur van bierbrouwerij "Heineken"
Inwoners en oud-inwoners
Bekende Nederlanders die tijdelijk of langer in Noordwijk hebben gewoond of nog steeds wonen zijn o.a.:
- Corrie van Gorp, actrice
- Pia Beck, pianiste
- Louis van Gaal, voetbaltrainer
- Freddy Heineken (1923-2002), voormalig directeur van gelijknamige bierbrouwerij
- Joris Putman , acteur
- Theo Saat, voormalig topatleet en ondernemer
- Joris Voorhoeve, oud-minister
Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel <http://nl.wikipedia.org/wiki/Noordwijk_(Zuid-Holland)>; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.