Purmerend
Uit Plaatsinformatie
Purmerend is een stad en gemeente in de regio Waterland in de Nederlandse provincie Noord-Holland.
De gemeente telt 78.846 inwoners (31 mei 2009, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 24,52km² (waarvan 0,65 km² water). De gemeente Purmerend maakt deel uit van de plusregio Stadsregio Amsterdam. De stad is vooral geliefd bij forenzen.
Inhoud |
Overige plaatsen binnen de gemeente
- Purmer (gedeeltelijk)
- Purmerbuurt (buurtschap).
Geschiedenis
Purmerend is als kleine handelsnederzetting voor de visserij en scheepvaart ontstaan tussen de meren Purmer, het Beemster en de Wijde Wormer. De naam Purmerend is als volgt te verklaren: “het leght aan ’t eynde van de Purmer, ’t welck een meir oft binnenwater was, maer namaels droogh en tot landt gemaeckt”. Purmerend was rond 1340 een gehucht, maar kwam daarna tot bloei. Willem Eggert mocht in 1410 van graaf Willem de Zesde een eigen kasteel bouwen dat in 1413 gereed kwam; slot Purmersteijn. Purmerend kreeg in 1434 stadsrechten. Vanaf 1392 bezat de stad twee kloosters, waarvan het St. Ursula het bekendste was; dit bevond zich op de plek van de huidige Koemarkt. De overwinning van de Watergeuzen op de Spanjaarden maakte in 1572 een einde aan de kloosters. Het kasteel Purmersteijn werd rond 1671 bewoond door Jacob F. Hinlopen; het werd afgebroken in 1741 omdat het in verval was geraakt.
Door het verkrijgen van marktrechten kon de stad Purmerend groeien als handelscentrum voor de nijverheid. De stad kreeg het recht op twee jaarmarkten en een weekmarkt, en sinds de 16e eeuw de bekende veemarkt. Van een plaats die voornamelijk gericht was op visserij en scheepvaart was begin 18e eeuw een stad ontstaan met nijverheden als drie brouwerijen, twee jeneverstokerijen, een buskruitmolen, een terpentijnstokerij, beide in in het bezit van Jan Frederik Berewout, een zeepziederij, een azijnmakerij, een touwslagerij, een scheepstimmerwerf en drie zaag- en meelmolens.
De stad is omgeven door polders, zoals de Purmer, Beemster en Wormer. De stad werd het marktcentrum van de omgeving, maar het bevolkingsaantal groeide langzaam. Pas na 1960 is de bevolking gegroeid van ongeveer 10.000 naar ongeveer 80.000 inwoners. De stad ligt gunstig ten opzichte van Amsterdam waar veel inwoners, vaak voormalig inwoners van de hoofdstad, werken.
Purmerend noemt zich met recht al jarenlang Marktstad, maar was in 2003 ook vernoemd tot Kermisstad van Nederland. Naast de kermis is Purmerend vooral bekend om haar (vee-)markten. Na de vele veeziekten tussen 1995 en 2001 is de koe -en schapenmarkt niet meer in de openlucht toegestaan. De veemarkt is daarop verplaatst van het centrum naar industrieterrein, en is in private handen overgegaan.
Purmerend moet niet verward worden met Purmerbuurt, dat ook wel Purmer wordt genoemd, en tegen de stad aan tussen de gemeente Purmerend, Waterland en Edam-Volendam gelegen is, in het voormalig meer de Purmer.
Ligging
Purmerend ligt tussen Zaandam en Edam Volendam en is bereikbaar via de A7.
Wijken
- Centrum ("'t stadje")
- Zuiderpolder
- Overwhere-Noord
- Overwhere-Zuid
- De Gors-Zuid
- De Gors-Noord
- West
- Purmer-Zuid
- Purmer-Noord
- Wheermolen
- Weidevenne
- Baanstee-West
- Baanstee-Oost
- Baanstee-Noord
- De Koog
- Molenkoog
- Hazepolder
Kunst en Cultuur
Podia
- P3 Purmerend
- Theater De Verbeelding
- Theater de Purmaryn
Musea
- Purmerends museum
- Museum Waterland
Zetelverdeling gemeenteraad
- PvdA 9 zetels
- VVD 6 zetels
- Leefbaar Purmerend 5 zetels
- SP 4 zetels
- CDA 3 zetels
- AOV 3 zetels
- Stadspartij Purmerend 2 zetels
- GroenLinks 2 zetels
- D66 1 zetel
Scholen
Basisscholen
- Eerste Montessorischool (locatie Torenmolen)
- Tweede Montessorischool (locatie Salland)
- Klim-op, Oecumenische Basisschool
- Ploegschaar, Christelijke Basisschool
- Trifolium, Oecumenische Basisschool
- 't Pierement, Openbare Basisschool
- De Boemerang, Openbare Basisschool
- De Vlieger, Openbare Basisschool
- De Delta, Openbare Basisschool
- 't Eiland, Openbare Basisschool
- De Wheermolen, Openbare Basisschool
- De Nieuwe Wereld, Openbare Basisschool
- De Kraal, Brede School
- De Ranonkel, Openbare Basisschool
- Kawama, Oecumenische Basisschool
- Vrije School Waterland, Vrije School
- De Dijk (bestaat uit het voormalige 't Wiel en 't Gilde), Openbare Basisschool
- 't Carroussel, openbare Basisschool
- De Koempoelan, Openbare Basisschool
- Willem Eggert, Openbare Basisschool
- De Marimba, Oecumenische Basisschool
- Het plankier Oecumenische Basisschool voor Speciaal Onderwijs
- Het Tangram Openbare school voor speciaal basisonderwijs
Middelbare scholen
De Purmerendse ScholenGroep (Voorheen Purmerendse Scholen Gemeenschap), met daarin:
- Jan van Egmond Lyceum vwo (atheneum en gymnasium) & havo (Openbaar)
- Da Vinci College vwo (ook tweetalig) & havo Interconfessioneel
- SG Nelson Mandela vmbo (Openbaar)
- SG Antoni Gaudi vmbo (Interconfessioneel)
- Wilhelmina Bladergroen VMBO-Leerweg Ondersteunend (voorheen De Ruitenburg)
- De Koogmolen VMBO-Leerweg
Scholen buiten de Purmerendse ScholenGroep:
- Clusius College VMBO-KBG, VMBO-T(MAVO).
MBO/HBO/Universiteit
- Regio College Zaanstreek/Waterland MBO Niveau 1 t/m 4.
- Horizon College Purmerend MBO Niveau 1 t/m 4.
Verkeer en vervoer
Purmerend ligt aan de Spoorlijn Zaandam - Enkhuizen en heeft drie stations: Weidevenne, Purmerend en Overwhere. Het busvervoer van Purmerend wordt verzorgd door Arriva; centraal punt is het busstation Purmerend Tramplein. De buslijnen 104 tot 108 rijden vanuit afzonderlijke wijken van Purmerend naar het centrum van Amsterdam en buslijn 100 rijdt vanuit Middenbeemster of De Rijp ook door Purmerend naar Amsterdam. Deze bussen rijden via een volledige busbaan in één richting naar het centrum van Amsterdam.
Ruim 60% van de totale woon-werk-pendel uit Purmerend gaat per auto. De A7 is de enige hoogwaardige autoverbinding met Amsterdam, maar Purmerend en de regio Waterland moeten deze verbinding delen met andere grote woongebieden als West-Friesland (de regio rond Hoorn) en Zaanstad. Gevolg is veel dagelijkse filevorming naar Amsterdam, zeker omdat het onderliggend wegennet een zeer lage verkeersprestatie kent. Dat is overigens mede het gevolg van de beruchte businvoeger op de N235 bij de Dollard, tussen Watergang en Het Schouw. De openstelling van de spitsstrook op de A7 tussen Zaandam en Purmerend heeft de files in de avondspits flink verminderd. In 2013 zal de Coentunnel zijn verdubbeld, en de verwachting is dat hierdoor de files verder zullen verminderen, mede omdat de tot op heden niet aflatende woningbouw in de regio's Waterland en West-Friesland langzaam maar zeker afneemt. Purmerend heeft immers gekozen voor "bloei in plaats van groei".
De gemeente Purmerend biedt in 2008 het hele jaar op de koopavond, zaterdag en de koopzondag gratis openbaar vervoer in de stad aan. Het doortrekken van de Noord/Zuidlijn van de Amsterdamse metro naar Purmerend wordt door sommigen genoemd als een optie voor de toekomst. Dit wordt in Purmerend niet positief ontvangen, omdat het zou kunnen betekenen dat het fijnmazige busnetwerk ervoor opgeofferd zou moeten worden, wat ten koste zou gaan van de aantallen reizigers. De snelbussen zijn met hun vrije doorstroming naar de IJtunnel niet langzamer dan een metro, rijden met een hoge frequentie en stoppen, anders dan een metro, in veel wijken veel dichter bij het reizend publiek. Er is inmiddels geld vrijgemaakt om de busbaan langs de N235 door te trekken tussen de Dollard en Het Schouw, wat zowel voor de bus als voor het autoverkeer een verbetering van de doorstroming in de ochtendspits zal betekenen.
Bekende personen
Geboren in Purmerend
- Fleur Agema (16 september 1976), politica
- Hans Klok (22 februari 1969), illusionist
- Kim van Kooten (26 januari 1974), actrice en scenariste
- August Kop (5 mei 1904), hockeyer
- Kees Kwakman (10 juni 1983), voetballer
- Frans Limburg (16 december 1963), zanger en acteur
- Stan Limburg (20 april 1961), acteur
- Olaf Lindenbergh (6 februari 1974), voetballer
- Pieter Oud (5 december 1886), politicus en geschiedschrijver
- Jacobus Johannes Pieter Oud (9 februari 1890), architect
- Ellen Pieters (29 februari 1964), actrice en zangeres
- Regina Romeijn (8 december 1976), tv-presentatrice
- Yuri Rose (8 mei 1979), voetballer
- Mart Stam (5 augustus 1899), meubelontwerper en architect
- Jan Stuyt] (21 maart 1868), architect
- Vincent van der Voort (18 december 1975), darter
- Johan de Wit (14 juli 1979), schaatscoach
- Edwin Zoetebier (7 mei 1970), voetbalkeeper
- Martin Koeman (26 juli 1938), oud-voetballer
- Hendrik Cornelis Dirk de Wit (24 oktober 1909)
Bekende inwoners van Purmerend
- Danny de Munk (acteur)
- Bernard Nieuwentijt (burgemeester, wiskundige, filosoof, theoloog - 1654-1718)
- Hans Klok (Illusionist)
- Olaf Lindenbergh (voetballer)
Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel <http://nl.wikipedia.org/wiki/Purmerend>; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.