Zoetermeer
Uit Plaatsinformatie
Zoetermeeris een gemeente in de provincie Zuid-Holland in Nederland. De gemeente Zoetermeer maakt deel uit van het kaderwetgebied Stadsgewest Haaglanden Haaglanden. In 1962 werd Zoetermeer aangewezen als groeikern van Den Haag. In korte tijd is het dorp Zoetermeer in inwoneraantal uitgegroeid tot de derde stad van de Nederlandse provincie Zuid-Holland. In de volksmond wordt de stad ook wel met een lichte zelfspot 'Sweet Lake City' genoemd, een vrije vertaling van haar naam om de bijzondere positie van deze stad zonder stadsrechten te benadrukken.
Inhoud |
Geschiedenis
Van veenontginning tot boterdorp
uit opgravingen van de Archeologische Werkgroep Zoetermeer blijkt dat in de 13e eeuw al sprake was van bewoning aan de Dorpsstraat in Zoetermeer. De vondst van een stuk hout in een daliegat nabij het woonhart bleek na onderzoek ca. 1000 jaar oud te zijn. Hoewel er bij de opgraving geen sporen van bewoning werden gevonden, heeft de gemeente de vondst gebruikt voor een publiciteitscampagne Zoetermeer 1000 jaar, de stad op de kaart te zetten.
De bewoning van Zoetermeer is waarschijnlijk ongeveer 1000 jaar geleden ontstaan aan de rand van de veenontginning in de buurt van het in de 17e eeuw drooggemalen Soetermeerse meer. Het veen werd afgestoken en zelfs onder water uitgebaggerd en als turf in omliggende steden als brandstof verkocht. Als gevolg van de veenontginning ontstonden grote waterpartijen. Vanaf de 17e eeuw zijn eerst het Soetermeerse meer (1616) en vervolgens de overige waterpartijen ingepolderd en verkaveld. De polder waar de huidige wijken Buytenwegh en De Leyens zich bevinden, werd in 1770 opnieuw drooggelegd.
In de Middeleeuwen treffen we bewoning aan in het "Lange Land" aan de "Groenwegh", gelegen tussen de Broekwegwetering en de Wallewetering. In de 13e eeuw begon de uitbreiding van de bewoning zich te concentreren op de huidige locatie van de Dorpsstraat. Door het afsteken van veen en door het inklinken van de drooggelegde grond waren grote delen van Zoetermeer onder de zeespiegel komen te liggen. Straten zoals de Dorpsstraat liggen hoger omdat het oorspronkelijke veen daar nooit is afgestoken. De Buurtvaart die de Dorpsstraat omsluit wordt in stand gehouden om het grondwater van de oude dorpskern op op peil te houden zodat de houten palen van de funderingen niet gaan rotten en het veen niet gaat inklinken.
De Leidsewallenwetering in het noorden en de Delftsewallenwetering in het zuiden vormden een belangrijke vaarroute tussen Leiden en Delft en vormden in het midden de scheiding tussen het katholieke Zoetermeer aan de westzijde van de Dorpsstraat en het overwegend hervormde Zegwaard aan de oostzijde. De gemeenschappelijke Dorpsstraat was de verbinding van Den Haag naar Gouda met herbergen om de reizende handelaren onderdak te bieden. Zoetermeer en de verbindingen over water hebben een belangrijke rol gespeeld bij de Slag bij Zoetermeer (Leidens ontzet).
De aansluiting van Zoetermeer op het spoorwegnet in 1868 kondigde het begin aan van de groei van Zoetermeer en Zegwaart. De Molenweg werd tot Stationsstraat omgedoopt toen het station 'Soetermeer-Zegwaart' in gebruik werd genomen. Bekendheid kreeg Zoetermeer door van Well die als kuidenier in 1880 begon en het Spar concept bedacht, Brinkers die vanuit Zoetermeer uitgroeide tot Europees Margarinefabrikant, van de Hagen die in 1896 begon met de bouw van een stoomzuivelfabriek die nu als Nutrica bekendheid geniet. Zoetermeer kreeg in de jaren 1930 naam als boterdorp met 50 boter- en margarineboeren waarvan de firma Van der Spek om zijn "Zoetermeerse Roem" bekendheid kreeg.
Van dorp tot stad
De huidige gemeente Zoetermeer is ontstaan uit de samenvoeging van de gemeenten Zegwaart (kadastraal Zegwaard) en Soetermeer op 1 mei 1935.
Om aan de grote behoefte aan huisvesting te kunnen voldoen wordt in 1962 besloten Zoetermeer aan te wijzen als groeikern. De nieuwe stad zou ruim van opzet zijn met veel groen. Een voor Nederland uniek openbaarvervoerssysteem, de Zoetermeer Stadslijn, verbond in een stedelijke ringspoorlijn de verschillende buurten met 12 stations verspreid over de stad. Rondom elk station vinden we ook nu nog de wijkvoorzieningen en wijkwinkelcentra waardoor elke wijk grotendeels zelfvoorzienend is. De Zoetermeer Stadslijn is in 2006-2007 in het kader van het lightrailproject RandstadRail omgebouwd tot sneltramlijn.
Om meer werkgelegenheid te creëren werd in 1984 het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, tegenwoordig OCW Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, verplaatst van Den Haag naar Zoetermeer. Het gebouw langs de Europaweg was jarenlang het grootste gebouw qua vloeroppervlakte van Europa en bood onderdak aan 15.000 werkplekken. Het ministerie is weer terug naar Den Haag en het gebouw wordt nu gebruikt door de AIVD met 1200 werkplekken. Ook nu nog werken veel inwoners in Den Haag. Maar met de nieuwe werkgelegenheid binnen de grenzen van de gemeente wil Zoetermeer af van het imago van de slaapstad met alleen forensen en zich onder meer als centrum van ICT op de kaart zetten.
Politiek
Gemeenteraad
De gemeenteraad vormt het hoogste bestuursorgaan op lokaal niveau. In Zoetermeer bestaat de gemeenteraad uit 39 raadsleden. De huidige gemeenteraad van Zoetermeer is tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006 gekozen voor een periode van vier jaar en is verdeeld over tien fracties:
- Partij van de Arbeid (Nederland)Partij van de Arbeid - PvdA (10 zetels)
- Volkspartij voor Vrijheid en Democratie - VVD (7 zetels)
- Lijst Hilbrand Nawijn - LHN (5 zetels)
- Socialistische Partij (Nederland)Socialistische Partij - SP (4 zetels)
- Christen-Democratisch Appel Christen Democratisch Appèl - CDA (4 zetels)
- Democraten 1966 Democraten 66 - D66 (4 zetels)
- ChristenUnie/Staatkundig Gereformeerde Partij - CU/SGP(2 zetels)
- GroenLinks- GL (1 zetel)
- Leefbaar Zoetermeer - LZ (1 zetel)
- Sociaal Gezond Zoetermeer - SGZ (1 zetel)
College van B&W
De huidige burgemeester van de gemeente Zoetermeer is Jan Waaijer (Christen Democratisch Appèl CDA)
De wethouders voor het tijdsbestek 2006-2010 zijn:
- Edo Haan (Partij van de Arbeid (Nederland)PvdA)
- Frans Muijzers (PvdA)
- Bé Emmens (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD)
- Patrick van Domburg (VVD)
- Frank Speel (Christen Democratisch Appèl CDA)
- Pieter Smit (Democraten 66 D66)
Kerngegevens Zoetermeer
- Oppervlakte in hectare: 3.705
- Inwoners: 121.274 (per 01-06-2009)
- Woningen: 52.425 (per 01-03-2009)
- Bevolkingsdichtheid per km² land: 3.545
- Woningdichtheid per km² land: 15
- Gemiddelde woonbezetting: 2,31
- Bedrijven: 5.627 (01-01-2008)
- Arbeidsplaatsen (vanaf 12 uur/week): 51.004 (01-01-2008)
- waarvan aantal arbeidsplaatsen ICT-sector: 5.434
- Beroepsbevolking: 57.000 personen (per 01-01-2009)
- Aantal geregistreerde werkzoekenden zonder baan: 2.986 (30-06-2008)
- Aantal scholen: 65 (per 1 januari 2006)
- Hoger onderwijs: 1 (De Haagse Hogeschool, Academie voor ICT & Media)
- Volwassenen Educatie: 3
- Beroepsonderwijs: 3
- Speciaal onderwijs: 10
- Voortgezet speciaal onderwijs: 4
- Speciaal voortgezet onderwijs: 1
- Speciaal basisonderwijs: 5
- Voortgezet onderwijs: 4 (scholen met meerdere locaties zijn eenmaal geteld)
- Basisscholen: 44 (scholen met meerdere locaties zijn eenmaal geteld)
Onderwijs
Hoger onderwijs
- De Haagse Hogeschool, Academie voor ICT & Media
Voortgezet onderwijs
commonscatklein Schools in Zoetermeer
- Stedelijk College Zoetermeer Stedelijk College
- Erasmus College (Daltononderwijs)
- 0ranje Nassau College (Zoetermeer)Oranje Nassau College (ONC), met twee vestigingen:
- ONC Clauslaan
- ONC Parkdreef
- Alfrink college
- Picasso Lyceum
Bezienswaardigheden
- Stadsmuseum Zoetermeer
- De Oude Kerk (Zoetermeer Oude Kerk Zoetermeer
- De korenmolen De Hoop (Zoetermeer)De Hoop
- De Den Haag-Tempel, niet te bezichtigen
- Watertoren "De Tien Gemeenten"
- Mandelabrug
- Balijbrug
Rijksmonumenten
- Lijst van rijksmonumenten in Zoetermeer
Vrijetijdsbesteding
- Aquapark Keerpunt
- Attractiecentrum Zoetermeer (karten en lasergamen)
- Ayers Rock (klimhal en survivalcentrum)
- Burggolf (18-holes-golfbaan)
- Binnen- en buitenzwembad Aquapark het Keerpunt
- Cultuurpodium Boerderij
- Dutch Water Dreams (Olympische Wildwaterbaan en indoor Flowriders)
- Het oude dorp
- SilverDome (Schaatshal, Olympisch trainingscentrum, beurs- en evenementenhal)
- SnowWorld (Zoetermeer)SnowWorld (Indoorskibaan met echte sneeuw)
- Spazio Shoppingspace
- Stadshart en Woonhart
- Zwembad De Driesprong
- Zwembad De Veur
- Mevrouw LatenStaan
Evenementen in Zoetermeer
Jaarlijks terugkerend:
- Beachvolleyspektakel
- Bevrijdingsfestival
- Bluesfestival
- CKC in the City
- Culinair Zoetermeer
- Culturele Uitmarkt
- Dag van de Architectuur
- Dotterbloemloop
- Drakebootfestival
- Festival Couleur Locale
- Monster Jam
- Moonlightshopping
- Rastaplas
- Rokkesteen
- Rush Hour
- Stadshart op Stelten
- Sweet (Lake) Caribbean
- Sweet Vibes
- Te Land Ter Zee en in de Lucht - (Fiets 'm d'r in (2006), Heen en Weer (2007))
- Wielerronde van Zoetermeer
- Wilhelminaparkconcert
Bekende Zoetermeerders
Geboren in Zoetermeer:
- Suzanne Harmes (1986), turnster
- Céline Purcell (1980), actrice en musicalster
- José Smits (1957), journalist en politicus
- Milan van Weelden (1980), musicalster
Woonachtig in Zoetermeer:
- Edwin de Graaf (1980), voetballer NAC Breda
- Bert van Leeuwen (1960), tv-presentator
- Georgie Davis (1969), zanger (Kees Rietveld)
- Henk de Jager (1971), zanger
- Hilbrand Nawijn (1948), politicus
- Jan Slagter (1954), omroepbestuurder en tv-presentator
- Joëlle Bastiaans (1986), kunstschaatser
- John Williams (presentator)John Williams (1969), tv-presentator en acteur
- Jordy van Loon (1993), zanger
- Leroy Fer (1990), voetballer
- Luc van Rooij (1962), discjockey
- Michael Pilarczyk (1969), discjockey
- Nicky van der Kuyp (1986), musicalster
- Masoud Gharibi (1954), kunstschilder
- Peter de La Haye (1978), zanger
- Propaganda (rapper)Propaganda (1984), rapper en acteur (aka Dennis Princewell Stehr / Mr.Probz)
- René van Kooten (1972), musicalster
- Milan van Weelden (1980), musicalster
- Roelof Hemmen (1963), nieuwslezer
- Wilma Nanninga (1958), journaliste
Ex-Zoetermeerders:
- Pieter Storms (1954), tv-presentator en journalist
- Erica Terpstra (1943), zwemster, politicus, voorzitter NOC*NSF
- Gaston Taument (1970), voetballer
- Suzanne Harmes (1985), turnster
- Georgina Verbaan (1979), soapster
- Jochem Myjer (1977), cabaretier
Regi Blinker (1969), voetballer
- Robert Jensen (1973), tv-presentator
- Sugar Lee Hooper (1948), zangeres
- Civard Sprockel (1983), voetballer
- John Ewbank (1968), muziekproducent
Overleden Zoetermeerders:
- Sacco van der Made (1918-1997), acteur
Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel <http://nl.wikipedia.org/wiki/Zoetermeer>; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.